Έχεις ακούσει ποτέ κάποιον να λέει «τι feederάς είναι αυτός;», «είναι τελείως νουμπάς» ή «πάμε ένα λολάκι» και να αναρωτηθείς ποια ακριβώς γλώσσα μιλάει;
Η απάντηση είναι απλή. Μιλάει ελληνικά, χρησιμοποιώντας όμως λέξεις που έχουν γεννηθεί μέσα στον κόσμο του gaming.
Τα αγγλικά μπαίνουν στο παιχνίδι
Τα περισσότερα δημοφιλή ψηφιακά παιχνίδια χρησιμοποιούν την αγγλική γλώσσα. Οι Έλληνες παίκτες συναντούν καθημερινά λέξεις όπως noob, sniper, feeder, bot και cheat. Όταν, όμως, συζητούν μεταξύ τους, δεν χρησιμοποιούν πάντοτε αυτές τις λέξεις ακριβώς όπως τις συνάντησαν.
Συχνά τις προσαρμόζουν στα ελληνικά.
Έτσι, ο noob γίνεται «νουμπάς», ο sniper μπορεί να γίνει «sniperάς» και το bot μετατρέπεται σε «botάκι». Η ελληνική γλώσσα δεν αντιγράφει απλώς την ξένη λέξη. Της προσθέτει καταλήξεις, της δίνει γένος και αριθμό και την εντάσσει στο δικό της γραμματικό σύστημα.
Ο ρόλος της μορφολογίας
Οι αλλαγές αυτές συνδέονται κυρίως με τη μορφολογία. Η μορφολογία είναι ο κλάδος της γλωσσολογίας που μελετά την εσωτερική δομή των λέξεων και τους μηχανισμούς με τους οποίους δημιουργούνται νέες λέξεις.
Ένας από αυτούς τους μηχανισμούς είναι η επιθηματοποίηση. Σε αυτή την περίπτωση προσθέτουμε ένα επίθημα μετά από μια λέξη ή μια βάση. Για παράδειγμα, στην αγγλική βάση noob προστίθεται το επίθημα «άς» και δημιουργείται ο «noobάς» ή «νουμπάς». Με παρόμοιο τρόπο δημιουργούνται λέξεις όπως «feederάς» και «sniperάς».
Ιδιαίτερα παραγωγικό είναι και το επίθημα «άκι». Με αυτό σχηματίζονται λέξεις όπως «botάκι», «cheatάκι» και «λολάκι». Το επίθημα μπορεί να δηλώνει μικρό μέγεθος, αλλά συχνά προσθέτει και έναν πιο οικείο, παιγνιώδη ή αξιολογικό τόνο.
Ένας ακόμη μηχανισμός είναι η προθηματοποίηση. Το πρόθημα τοποθετείται πριν από τη βάση της λέξης και τροποποιεί τη σημασία της. Παραδείγματα αποτελούν λέξεις όπως «υπερnoobάς», «παλιοhackerάς» και «ψευτοbronzάς». Τα προθήματα «υπερ», «παλιο» και «ψευτο» είναι ελληνικά, ενώ οι βάσεις προέρχονται από τα αγγλικά.
Παρατηρείται επίσης ο μηχανισμός της σύνθεσης, δηλαδή ο συνδυασμός δύο διαφορετικών λέξεων ή θεμάτων. Έτσι προκύπτουν σχηματισμοί όπως «πένταkill» και «κλεφτοkillάς». Το αποτέλεσμα συνδυάζει στοιχεία των δύο γλωσσών, αλλά λειτουργεί μέσα σε ελληνικό επικοινωνιακό περιβάλλον.
Γιατί δημιουργούνται αυτές οι λέξεις;
Μέσα σε ένα ψηφιακό παιχνίδι όλα συμβαίνουν γρήγορα. Οι παίκτες χρειάζονται λέξεις σύντομες, αναγνωρίσιμες και αποτελεσματικές. Παράλληλα, χρησιμοποιούν τη γλώσσα για να σχολιάσουν μια ενέργεια, να εκφράσουν την αξιολόγησή τους ή να δείξουν ότι ανήκουν στην ίδια κοινότητα.
Η γλώσσα του gaming δεν περιορίζεται μόνο στην ώρα του παιχνιδιού. Περνά στα βίντεο, στα streams, στα σχόλια, στις διαδικτυακές συζητήσεις και μερικές φορές στην καθημερινή επικοινωνία. Ένας παίκτης μπορεί, για παράδειγμα, να χαρακτηρίσει κάποιον «νουμπά» ακόμη και όταν δεν αναφέρεται σε κάποιο παιχνίδι.
Με αυτόν τον τρόπο, ένας όρος που δημιουργήθηκε σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον μπορεί σταδιακά να αποκτήσει ευρύτερη χρήση.
Λάθος ή γλωσσική δημιουργικότητα;
Είναι εύκολο να αντιμετωπίσουμε τέτοιες λέξεις ως λανθασμένα ή αλλοιωμένα ελληνικά. Από γλωσσολογική άποψη, όμως, παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Δείχνουν ότι οι ομιλητές γνωρίζουν, συνήθως χωρίς να το συνειδητοποιούν, πώς λειτουργεί η γλώσσα τους.
Οι Έλληνες gamers μπορούν να πάρουν μια αγγλική βάση και να δημιουργήσουν από αυτή μια λέξη που κλίνεται, αποκτά πληθυντικό και χρησιμοποιείται κανονικά μέσα σε μια ελληνική πρόταση. Για παράδειγμα, ο «νουμπάς» μπορεί να γίνει «νουμπάδες», ενώ το «botάκι» μπορεί να γίνει «botάκια».
Επομένως, δεν πρόκειται για τυχαίες ενώσεις ελληνικών και αγγλικών στοιχείων. Οι σχηματισμοί αυτοί βασίζονται σε υπαρκτούς μορφολογικούς μηχανισμούς της ελληνικής, όπως η προσθήκη προθημάτων και επιθημάτων, η σύνθεση και η κλίση.
Μια γλώσσα που εξελίσσεται
Η γλώσσα των gamers αποτελεί ένα μικρό αλλά ζωντανό γλωσσικό εργαστήριο. Μέσα σε αυτή βλέπουμε πώς γεννιούνται νέες λέξεις, πώς συναντιούνται δύο γλώσσες και πώς μια κοινότητα διαμορφώνει τον δικό της τρόπο επικοινωνίας.
Η παρουσία αγγλικών στοιχείων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ελληνική γλώσσα αποδυναμώνεται. Αντίθετα, φανερώνει την ικανότητά της να προσαρμόζει νέο γλωσσικό υλικό στις δικές της δομές.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα ακούσουμε τη λέξη «νουμπάς», αξίζει να θυμηθούμε ότι πίσω από αυτή βρίσκεται κάτι περισσότερο από μια έκφραση του gaming. Βρίσκονται οι μηχανισμοί της μορφολογίας και η δημιουργικότητα των ίδιων των ομιλητών.
Το άρθρο βασίζεται σε επιλεγμένες ιδέες από την πτυχιακή μου εργασία «Προσαρμογή δανείων ουσιαστικών στη γλώσσα του gaming», η οποία εκπονήθηκε στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών το 2024.