Μίλα μουΜελετάς πώς η γλώσσα και η οργάνωση αλλάζουν ανάλογα με την περίσταση, συνθέτεις επιχειρήματα και αναθεωρείς το κείμενό σου.
Κάθε μάθημα έχει στόχους, θεωρία, χρηστικό πίνακα, αναλυτικά παραδείγματα, συμβουλές, λάθη, ασκήσεις και ανακεφαλαίωση.
Το κειμενικό είδος είναι κοινωνική επιλογή: χρησιμοποιούμε διαφορετική μορφή και γλώσσα όταν ενημερώνουμε, αφηγούμαστε, περιγράφουμε ή πείθουμε.
Άνοιξε το μάθημα 02Η ώριμη επιχειρηματολογία δεν είναι λίστα από ιδέες. Είναι ιεραρχημένη πορεία από το ερώτημα στη θέση, στα επιχειρήματα και στο συμπέρασμα.
Άνοιξε το μάθημα 03Στο Λύκειο δεν αρκεί να συνδέονται οι προτάσεις. Χρειάζεται να φαίνεται η ιεραρχία, η αλληλουχία και η σχέση κάθε παραγράφου με τη συνολική θέση.
Άνοιξε το μάθημα 04Η γραφή είναι διαδικασία: σχεδιάζω, συνθέτω, αναθεωρώ και ξαναγράφω. Η πρώτη εκδοχή δεν χρειάζεται να είναι η τελική.
Άνοιξε το μάθημαΤο υπόδειγμα δείχνει πώς μετατρέπεται ένα σχεδιάγραμμα σε κείμενο. Χρησιμοποίησέ το για να παρατηρήσεις τις επιλογές, όχι για αποστήθιση.
Συντομογραφίες, εικόνες και φωνητικά μηνύματα κυριαρχούν στην επικοινωνία των νέων. Για κάποιους αποδεικνύουν γλωσσική φτώχεια. Η πραγματικότητα είναι συνθετότερη: τα ψηφιακά μέσα προσφέρουν νέες δυνατότητες, αλλά απαιτούν επίγνωση του πλαισίου. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται.
Η ψηφιακή επικοινωνία μπορεί να εμπλουτίσει την έκφραση, επειδή επιτρέπει τον συνδυασμό λέξεων, εικόνας, ήχου και κίνησης. Ένας νέος μπορεί, για παράδειγμα, να εξηγήσει μια ιδέα με ένα σύντομο κείμενο και να τη συμπληρώσει με φωτογραφία ή βίντεο. Παράλληλα, η άμεση επαφή με ανθρώπους από διαφορετικά περιβάλλοντα διευρύνει το λεξιλόγιο και φέρνει τον χρήστη σε επαφή με νέους τρόπους επικοινωνίας. Έτσι, η δημιουργικότητα δεν περιορίζεται στη γραπτή πρόταση, αλλά αξιοποιεί πολλούς κώδικες για να κάνει το μήνυμα σαφέστερο και ελκυστικότερο.
Από την άλλη πλευρά, η βιασύνη των ψηφιακών ανταλλαγών μπορεί να περιορίσει την ακρίβεια. Σε ένα σύντομο μήνυμα λείπουν συχνά ο τόνος της φωνής και η έκφραση του προσώπου, με αποτέλεσμα μια ειρωνική ή απότομη φράση να παρερμηνεύεται. Επιπλέον, όταν η γρήγορη απάντηση γίνεται μόνιμη συνήθεια, ο νέος μπορεί να μη διαθέτει τον απαιτούμενο χρόνο για να οργανώσει μια σύνθετη σκέψη. Η συχνή χρήση πρόχειρων διατυπώσεων μπορεί να περιορίσει την εξοικείωση με κείμενα τα οποία απαιτούν υπομονή, ακρίβεια και συνοχή.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν βρίσκεται στη σύντομη μορφή καθαυτή, αλλά στην άκριτη χρήση της. Άλλο ύφος ταιριάζει σε μια ιδιωτική συνομιλία και άλλο σε μια σχολική εργασία, μια επίσημη επιστολή ή μια δημόσια ανάρτηση. Η συνειδητή επιλογή λέξεων, ο έλεγχος πριν από την αποστολή και η εξάσκηση σε διαφορετικά κειμενικά είδη βοηθούν τον νέο να αξιοποιεί τα ψηφιακά μέσα χωρίς να περιορίζει τις γλωσσικές του δυνατότητες. Έτσι, το μέσο υπηρετεί τη σκέψη και δεν περιορίζει τελικά την ακρίβεια της έκφρασης.
Η γλώσσα μεταβάλλεται μαζί με τα μέσα επικοινωνίας. Οι νέοι δεν χρειάζεται να απορρίψουν τις ψηφιακές μορφές, αλλά να διευρύνουν το ρεπερτόριό τους. Η γλωσσική δύναμη βρίσκεται στη συνειδητή επιλογή. Έτσι μπορούν τελικά να αξιοποιούν κάθε μέσο χωρίς γλωσσικούς περιορισμούς.
