Αγαπητές συμμαθήτριες και αγαπητοί συμμαθητές, το ερώτημα που μας φέρνει σήμερα εδώ δεν αφορά μια μακρινή πολιτική συζήτηση. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο συμμετέχουμε ήδη στη σχολική μας κοινότητα.
Η ομιλία δηλώνει κοινό, περίσταση και κοινό έδαφος με φυσικό τρόπο. Γ΄ Λυκείου Μάθημα 2 από 5
Επικοινωνιακό πλαίσιο
Το επικοινωνιακό πλαίσιο δεν είναι τυπικό περίβλημα. Καθορίζει τη φωνή, τις πληροφορίες, την οργάνωση και τον τρόπο με τον οποίο απευθύνεσαι στο κοινό.
🎯 Στόχος
Μαθησιακοί στόχοι
- Να προσαρμόζεις με συνέπεια άρθρο, ομιλία και επιστολή.
- Να συνδέεις γλωσσικές επιλογές με σκοπό και αποδέκτη.
📖 Κατανοώ
Θεωρία με απλά λόγια
Σε άρθρο χρειάζεται τίτλος και δημόσιος τόνος, χωρίς προσφώνηση. Σε ομιλία χρειάζεται προσφώνηση, σημεία επαφής με το ζωντανό κοινό και κατάλληλη αποφώνηση. Σε επιστολή απαιτούνται στοιχεία μορφής και σαφής σχέση με τον συγκεκριμένο αποδέκτη.
Η συνέπεια φαίνεται σε όλο το κείμενο. Τα ρηματικά πρόσωπα, οι προσφωνήσεις, οι αναφορές στο κοινό και το κλείσιμο πρέπει να υπηρετούν τον ίδιο ρόλο και σκοπό.
📊 Οργανώνω
Συχνά είδη στο Θέμα Δ
| Είδος | Απαραίτητα στοιχεία | Κατάλληλη φωνή |
|---|---|---|
| Άρθρο | Τίτλος, σαφές άνοιγμα, δημόσιο κλείσιμο | Συντάκτης προς ευρύ κοινό |
| Ομιλία | Προσφώνηση, επαφή με ακροατές, αποφώνηση | Ομιλητής μέσα σε συγκεκριμένη εκδήλωση |
| Επιστολή | Τόπος και ημερομηνία όπου ζητούνται, προσφώνηση, αποφώνηση | Πολίτης ή ομάδα προς πρόσωπο ή φορέα |
✍️ Παρατηρώ
Αναλυτικά παραδείγματα
Τίτλος: Αγαπητοί ακροατές. Με την παρούσα επιστολή θα σας παρουσιάσω το άρθρο μου.
Η μηχανική συσσώρευση μορφικών στοιχείων αποκαλύπτει σύγχυση είδους.💡 Εφαρμόζω
Χρήσιμες συμβουλές
- Γράψε στον σχεδιασμό δύο φράσεις που θα μπορούσαν να ειπωθούν μόνο στο συγκεκριμένο κοινό.
- Έλεγξε αν το κλείσιμο ζητά ή συμπεραίνει ό,τι ταιριάζει στον σκοπό.
⚠️ Προσέχω
Συνηθισμένα λάθη
- Περιορίζω το πλαίσιο σε μια προσφώνηση και συνεχίζω με ουδέτερο έτοιμο κείμενο.
- Αλλάζω ρηματικό πρόσωπο και ρόλο συντάκτη στη μέση.
🧠 Δοκιμάζω
Μικρές ασκήσεις εμπέδωσης
- Γράψε διαφορετικό πρόλογο άρθρου και ομιλίας για το ίδιο ζήτημα.
- Εντόπισε τις ασυνέπειες πλαισίου στο απόσπασμα «Χρειάζεται βελτίωση» παραπάνω και διόρθωσέ τες.
✅ Θυμάμαι
Σύντομη ανακεφαλαίωση
- Το είδος επηρεάζει ολόκληρο το κείμενο.
- Η γλώσσα πρέπει να ταιριάζει σε πραγματικό πομπό, κοινό και σκοπό.