Το σχολείο στον χρόνο (Διαθέσεις, μεταβατικά ρήματα, αντικείμενο, συνοχή)

Η διάθεση δείχνει τη σχέση του υποκειμένου με την ενέργεια ή την κατάσταση που δηλώνει το ρήμα. Στην ενεργητική διάθεση το υποκείμενο ενεργεί, στην παθητική δέχεται μια ενέργεια και στη μέση ενεργεί με τρόπο που επιστρέφει στο ίδιο ή αφορά άμεσα το ίδιο. Στην ουδέτερη διάθεση το υποκείμενο βρίσκεται σε μια κατάσταση.

Για να βρούμε τη διάθεση, εξετάζουμε ολόκληρη την πρόταση και όχι μόνο την κατάληξη του ρήματος.

Μεταβατικό λέγεται το ρήμα που χρειάζεται αντικείμενο για να ολοκληρωθεί η σημασία του. Αμετάβατο είναι το ρήμα που δεν παίρνει αντικείμενο.

Δεν χαρακτηρίζουμε μηχανικά ένα ρήμα χωρίς πρόταση, επειδή το ίδιο ρήμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί άλλοτε ως μεταβατικό και άλλοτε ως αμετάβατο.

Αντικείμενο είναι ο όρος που συμπληρώνει τη σημασία ενός μεταβατικού ρήματος. Μπορεί να είναι ουσιαστικό, αντωνυμία ή ακόμη και ολόκληρη πρόταση.

Τα μονόπτωτα ρήματα παίρνουν ένα αντικείμενο. Τα δίπτωτα παίρνουν δύο: συνήθως ένα άμεσο και ένα έμμεσο αντικείμενο.

Ένα κείμενο έχει συνοχή όταν οι προτάσεις και οι παράγραφοι συνδέονται καθαρά μεταξύ τους. Η σύνδεση μπορεί να επιτευχθεί με συνδετικές λέξεις, αντωνυμίες, επανάληψη μιας βασικής λέξης, συνώνυμα, υπερώνυμα ή παράλειψη ενός όρου που εννοείται.

Κάθε σύνδεση πρέπει να βοηθά τον αναγνώστη να καταλαβαίνει σε ποια προηγούμενη ιδέα αναφέρεται.