Ο τίτλος χαρακτηρίζει το μέτρο «επανάσταση», ενώ το σώμα του κειμένου παρουσιάζει μόνο μία πιλοτική εφαρμογή. Η λέξη δημιουργεί ισχυρή θετική προσδοκία που δεν τεκμηριώνεται ακόμη από την έκταση των δεδομένων.
Η κριτική συνδέει συγκεκριμένη γλωσσική επιλογή με το επικοινωνιακό της αποτέλεσμα. Β΄ Λυκείου Μάθημα 2 από 4
Κριτική σκέψη
Κριτική σκέψη σημαίνει εξετάζω πώς κατασκευάζεται μια άποψη, ποια στοιχεία χρησιμοποιεί και τι παραλείπει, πριν συμφωνήσω ή διαφωνήσω.
🎯 Στόχος
Μαθησιακοί στόχοι
- Να διακρίνεις γεγονός, σχόλιο και ερμηνεία.
- Να εντοπίζεις υποθέσεις, οπτική γωνία και αποσιωπήσεις.
📖 Κατανοώ
Θεωρία με απλά λόγια
Ένα γεγονός μπορεί να ελεγχθεί, ενώ ένα σχόλιο αξιολογεί ή ερμηνεύει. Στα πραγματικά κείμενα συχνά συνυπάρχουν, γι’ αυτό εξετάζουμε τις λέξεις, τον τίτλο, την επιλογή πληροφοριών και τη σειρά παρουσίασης.
Κάθε κείμενο γράφεται από συγκεκριμένη οπτική. Ρωτάμε ποιος μιλά, με ποιο συμφέρον ή σκοπό, σε ποιο κοινό και ποιες άλλες φωνές λείπουν. Η κριτική ανάγνωση δεν σημαίνει αυτόματη δυσπιστία, αλλά τεκμηριωμένο έλεγχο.
📊 Οργανώνω
Ερωτήσεις κριτικής ανάγνωσης
| Πεδίο | Ερώτηση | Ένδειξη |
|---|---|---|
| Πηγή | Ποιος δημοσιεύει και με ποια αρμοδιότητα; | Ταυτότητα συντάκτη και φορέα |
| Γλώσσα | Ποιες λέξεις αξιολογούν; | Φορτισμένοι χαρακτηρισμοί |
| Στοιχεία | Τι τεκμήρια δίνονται και τι λείπει; | Πηγή, μέθοδος, συγκρίσεις |
| Οπτική | Ποιες φωνές ακούγονται; | Παρουσία ή απουσία άλλων πλευρών |
✍️ Παρατηρώ
Αναλυτικά παραδείγματα
Το άρθρο είναι ψεύτικο επειδή δεν συμφωνώ με όσα λέει.
Η προσωπική διαφωνία δεν αποτελεί έλεγχο ακρίβειας ή επιχειρημάτων.💡 Εφαρμόζω
Χρήσιμες συμβουλές
- Ξεχώρισε πρώτα τι λέει το κείμενο και μετά αξιολόγησε πώς το στηρίζει.
- Αναζήτησε την αρχική πηγή πριν κρίνεις έναν αριθμό ή μια δήλωση.
⚠️ Προσέχω
Συνηθισμένα λάθη
- Θεωρώ κάθε φορτισμένη λέξη απόδειξη ψεύδους.
- Κρίνω την άποψη με βάση μόνο το αν συμφωνεί με τη δική μου.
🧠 Δοκιμάζω
Μικρές ασκήσεις εμπέδωσης
- Χώρισε πέντε προτάσεις είδησης σε γεγονότα και σχόλια.
- Κατάγραψε δύο πληροφορίες που θα χρειαζόσουν για να αξιολογήσεις έναν εντυπωσιακό τίτλο.
✅ Θυμάμαι
Σύντομη ανακεφαλαίωση
- Κρίνω ισχυρισμούς, στοιχεία και γλωσσικές επιλογές.
- Η κριτική ανάγνωση βασίζεται σε ερωτήσεις και έλεγχο, όχι σε αντανακλαστική απόρριψη.